Organ Nakli Etik Komisyonu Kararına İtiraz ve İdare Mahkemesinde Dava Süreci

Organ Nakli Etik Komisyonu Kararına İtiraz ve İdare Mahkemesinde Dava Süreci

Organ nakli başvurularında Organ Nakli Değerlendirme Etik Komisyonu tarafından verilen kararlar, hastaların tedavi sürecini doğrudan etkileyen önemli idari işlemler arasında yer almaktadır. Özellikle akraba olmayan kişiler arasında gerçekleştirilecek organ nakillerinde komisyonun olumlu kararı zorunludur. Peki komisyonun olumsuz karar vermesi halinde süreç tamamen sona mı erer?

Cevap hayırdır.

Organ Nakli Etik Komisyonu Nedir?

Organ Nakli Değerlendirme Etik Komisyonu, canlı vericiden yapılacak organ nakillerinde verici ile alıcı arasında hukuka ve etik kurallara aykırı herhangi bir ilişkinin bulunup bulunmadığını değerlendiren idari komisyondur.

Komisyonun temel amacı;

·       Organ ticaretini önlemek,

·       Gönüllülük ilkesini korumak,

·       Vericinin özgür iradesini denetlemek,

·       Naklin etik açıdan uygun olup olmadığını değerlendirmektir.

Organ Nakli Etik Komisyonu Kararı Olumsuz Olursa Ne Yapılır?

Olumsuz karar verilmesi halinde doğrudan dava açılamaz.

Mevzuata göre önce idari itiraz yollarının tüketilmesi gerekir.

Süreç şu şekilde ilerler:

1. Yeniden Değerlendirme Başvurusu

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde İl Sağlık Müdürlüğüne başvurularak komisyon kararının yeniden değerlendirilmesi talep edilir.

Komisyon dosyayı tekrar inceler ve ikinci bir gerekçeli karar oluşturur.

2. Ulusal Organ Nakli Etik Kuruluna İtiraz

Komisyon ikinci kez de olumsuz karar verirse yine 15 gün içerisinde Ulusal Organ Nakli Etik Kuruluna itiraz edilebilir.

Kurul;

·       Komisyon kararını onaylayabilir,

·       Kararı kaldırabilir,

·       Komisyon yerine geçerek yeni bir karar verebilir.

Bu karar idari başvuru sürecinin son aşamasıdır.

Ulusal Organ Nakli Etik Kurulu Kararına Karşı Dava Açılabilir Mi?

Kurul kararları idari işlem niteliğindedir ve İdare Mahkemesinin denetimine tabidir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca kararın tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde iptal davası açılabilir.

Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer olan Ankara İdare Mahkemeleridir.

Yürütmenin Durdurulması Talep Edilebilir Mi?

Organ nakli süreçlerinde zaman çoğu zaman hayati önem taşımaktadır.

Özellikle karaciğer nakli gibi gecikmesi telafisi güç sonuçlar doğurabilecek durumlarda yürütmenin durdurulması talep edilmesi büyük önem taşır.

Mahkeme;

·       Telafisi güç zararların oluşabileceği,

·       İşlemin açıkça hukuka aykırı olduğu

kanaatine ulaşırsa yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.

Davalarda En Sık Karşılaşılan Sorunlar

Uygulamada etik kurul kararlarının önemli bir kısmı;

·       Alıcı ile verici arasındaki ilişkinin yeterince açıklanamaması,

·       Sosyal ilişkinin ispatlanamaması,

·       Eksik belge sunulması,

·       Hastanın klinik durumunun yeterince ortaya konulamaması

nedenleriyle olumsuz sonuçlanmaktadır.

Bu nedenle dava dilekçesinin yalnızca hukuki gerekçelerden değil, aynı zamanda güçlü tıbbi ve sosyal delillerden oluşması büyük önem taşır.

Sonuç

Organ Nakli Etik Komisyonu veya Ulusal Organ Nakli Etik Kurulu tarafından verilen olumsuz kararlar kesin ve değiştirilemez kararlar değildir.

İdari başvuru yollarının tüketilmesinden sonra idare mahkemesinde açılacak iptal davası ile bu kararların hukuka uygunluğu yargı denetimine tabi tutulabilir.

Özellikle yaşam hakkını doğrudan ilgilendiren organ nakli süreçlerinde, sürelerin kaçırılmaması ve hukuki sürecin usulüne uygun yürütülmesi hastaların tedavi hakkının korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.